سه‌شنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۰۹

همسفر کاغذی

کتابخوانها و کتابدوست معمولاً همیشه کتابی برای همسفری دارند. اما بعضی وقتها که با عجله راه می افتی ناگهان خودت را در ایستگاه می بینی در انتظار سوار شدن و بدون هیچ کتابی! به تازگی گروهی بر آن شدن تا امکاناتی جالب برای مسافران قطارها پیشبینی کنند که در نوع خودش جالب است و حتی ممکن است کتابخوانهای غیر حرفه ای و افراد عادی را هم جذب کند.
در مورد این طرح در سایت خانه کتاب اشا اطلاعات بیشتری کسب کنید.

شاد و کتابخوان باشید
کرم کتاب

یکشنبه ۱۵ نوامبر ۲۰۰۹

هفته کتاب در اصفهان

هفته کتاب و کتابخوانی رسماً شروع شد. اما دریغ از یک پارچه نوشته در اصفهان. فکر کنم تمام مسئولان فرهنگی شهر این مسئله را فراموش کرده اند. یاد سالهای بخیر که به این مناسبت نمایشگاه کتاب می گذاشتند و لوازم التحریر می فروختند!

کتابخانه یک سیاست مدار

شنیدن اینکه آدمهای تاثیر گذار در زندگی ما فارق از مثبت یا منفی بودن آن، چه کتابهای می خوانند جالب است. چند وقت پیش در این وبلاگ خبر «اوباما کرم کتاب دارد!» را آوردم و حالا بد نیست با چشم رئیس مجلس سابق مان سری به کتابخانه رهبری بزنیم. در این آدرس می توانيد مطلب مورد بحث را بخوانيد. کم و بیش از علاقه آقای خامنه ای به دکتر علی شریعتی و جلال آل احمر با خبر بودم. همچنین از علاقه شان به شعر، اما اینکه با کارهای یکی از پژوهشگران معاصر ادبیات ایران یعنی استاد مرحوم مجتبی مینوی آشنا باشند برایم جالب بود. همچنین اینکه «دن آرام» شولوخوف و یا «جان شیفته» رومن رولان که من مدعی هنوز نخوانده ام را در کتابخانه دارند واقعاً جالب است.
خیلی دوست داشتم به لیست کتابهای کتابخانه ایشان دسترسی داشته باشم و ببین دیگر چه کتابهای بخصوص در حوزه تاریخ و رمان در کتابخانه دارند. در ضمن بدم نمی آیند ببینم چه تعداد کتابهای ممنوع الچاپ در کتابخانه دارند. تخمین خودم عددی بین 5 تا 10 درصد کتابخانه است!

در هر صورت فکر می کنم اگر بقیه مسئولان کشورمان هم کمی کتاب می خواندن بد نبود. بعضی از این نمایندگان مجلس و مدیران چنان صحبت می کنند که آدم فکر می کند ایشان حتی سواد هم ندارند! در حالی که کسی که می خواهد وارد مسائل سیاسی بشود باید مطالعات کافی در حوزه های مختلف از قبیل جامعه شناسی، اقتصاد، تاریخ و صد البته خود سیاست داشته باشد. (حالا ادبیات به کنار!) به نظرم باید حداقل چند واحدی پیش نیاز برای این آقایان و خانم ها بگذارند!

شاد و کتاب خوان باشید
کرم کتاب

شنبه ۱۴ نوامبر ۲۰۰۹

معرفی چند کتاب

پنجشنبه ۱۲ نوامبر ۲۰۰۹

گزارش کتاب «روزنامه نویسی»


طی دو سه قرن گذشته بیشتر نویسندگان بزرگ از روزنامه و روزنامه نگاری شروع کردند. من هم که سر پیری هنوز عشق نویسندگی دارم، بد ندیدم که اینبار سعی کنم از این در وارد شوم. برای همین قبل از هر کاری از یک فرصت در نمایشگاه مطبوعات استفاده کردم و دو سه تا کتاب در این زمینه خریدم و یا هدیه گرفتم. یکی از این کتابها «روزنامه نویسی» به قلم سه روزنامه نگار باسابقه است.
مقدمه کتاب خیلی اشتها آور به نظر می رسد:
«.... نوشتن به خودی خود خوشایند و جذاب است زیرا باید سعی کرد تا با گزینش کلمات مناسب در جملات، پاراگراف هایی را خلق کرد که مفهوم موجود در ذهن نویسنده را بر روی کاغذ منتقل کند و ضمناً بازخورد مثبت سردبیران، روزنامه نگاران و خوانندگان را به دنبال داشته باشد.
این کتاب راهنمای عملی برای تمام کسانی است که در روزنامه ها و نشریات دستی در نوشتن دارند. روزنامه نگاران حرفه ای، دانشجویان روزنامه نگاری و کارآموزانی که در امور تبلیغاتی، سرگرمی و دیگر موارد مشغول اند نیز از مخاطبان بالقوه این کتاب هستند. ....»
اما به غیر از این مقدمه شیرین، نویسندگان نشان دادند که واقعاً حرفه ای هستند. کتاب علاوه بر مقدمه به چهار بخش اصلی تقسیم شده، سه بخش آن مربوط به کارهای اصلی روزنامه نگاران است و یک فصل مربوط به نویسندگی. این چهاربخش عبارتند از:
• خبرنویسی (وینفورد هیکس)
• مقاله نویسی (سالی آدامز)
• نقد نویسی (هریت گیلبرت)
• سبک
در هر بخش علاوه بر اینکه به شما نشان می دهد که خبر، مقاله یا نقد را چطور باید نوشت، در مورد روشهای خواندنی بودن و مورد قبول بودن آن هم راهنمائیهایی کرده است. کتاب البته مقدمه خوب و خواندنی دارد که نکات جذابی در مورد نویسندگی در روزنامه را به شما یادآوری می کند.
اما حتی اگر نخواهید نویسنده روزنامه بشوید، کتاب نکات قشنگی برای خواندن دارد، مثلاً در تعریف خبر آورده است:
«خبر آن است که کسی در جایی مایل نیست که شما مطلب مربوط به آن را تحریر کنید و یا می خواهد حق شما را در نگارش مطلب تان پایمال کند و هر چه غیر از این باشد آن آگهی و تبلیغات می نامیم. (نقل از لرد نورث کلیف و ویلیام راندولف هرست)»
«خبر مطلبی است که باعث می شود جوانان بی علاقه به موضوعات اطراف شان، رغبت به خواندن آن پیدا کنند و مادامی که آنها خبر را نخوانده باشند خبر همچنان زنده است و پس از خوانده شدن دیگر مرده به حساب می آید. (اِولين وُو)»
و جالبتر از همه:
«هرگاه سگی انسانی را گاز بگیرد خبر نیست زیرا طبیعت سگ گاز گرفتن است، اما اگر انسانی سگی را گاز بگیرد خبر است. (تعبیر معروف جان.بی.بوگارت و چارلز دانا)»
بعضی از نکات هم بسیار کلیدی است. مثلاً سوالات شش گانه «رودیارد کیپلینگ» که هر خبر باید به آن پاسخ دهد:
• چه کسی Who
• چه چیزی What
• چگونه How
• کجا Where
• کی When
• چرا Why
و یا مبحث هرم وارونه خبر که نکات جالبی در نگارش خبر و ویرایش آن می دهد.
یکی از بخشهای که روی آن خیلی حساب کرده بودم و عملاً آب پاکی را روی دستم ریخت، نقد نویسی بود. پیش خودم فکر کرده بودم که با خواندن این بخش می توان تبدیل به یک نقد نویس حرفه ای کتاب بشوم و برای مجلات نقد کتاب بنویسم. اما بعضی از پاراگرافها، مثل پاراگراف زیر تصمیمم را عوض کرد و ترجیح دادم بازهم گزارش کتاب نویس ساده ای باشم تا یک نقاد کتاب:
«اگر می خواهید راه قهرمانی را پیش بگیرید، هرگز منتقد نشوید. هنرمندان خلّاق همواره از منتقدین متنفرند حال آنکه خوانندگان از شرکت در بحث های آنها لذت می برند. تاریخ و تاریخ نویسان نگاه رو به عقب را دوست دارند و رویکردشان هم به اشتباهات گذشته فقط به تمسخر کشاندن و انتقاد از آنهاست با این تفاوت که تنها دلیل نقد کردن یک منتقد، لذتی است که وی از هنر و سرگمی های مردم می برد و همین عنصر است که در بعضی از آثار هنری و یا تفریحی نمود دارد و برخی دیگر فاقد این مولفه هستند. پس به عنوان منتقد سعی کنید که لذت را از طریق به کارگیری کلمات برای خوانندگام معنی کنید.»
مفیدترین بخش کتاب برای من، شاید کوتاه ترین فصل آن «سبک» باشد و بخصوص شش نکته اساسی نویسنده و روزنامه نگار معروف «جورج اورول» برای نوشتن:
1. هیچگاه از استعاره و تشبیه یا دیگر فنون گفتاری در زبان نوشتاری استفاده نکنید.
2. به هیچ وجه هنگامی که عبارات کوتاه پاسخگوی نیازتان در ادای منظور هستند آنها را با عبارات مطوّل چایگزین نکنید.
3. هر زمان که می بینید، صرف نظر کردن از بعضی از کلمات در جملات به بدنه آن آسیب نمی رساند، بلادرنگ آن را عملی کنید.
4. جایی که جملات معلوم، مفهوم شما را می رسانند چرا باید از جملات مجهول استفاده کرد؟
5. جایی که کلمات روزمره و رسا وجود دارند چه نیاز به استفاده از کلمات نامانوس، معادل خارجی و یا معادل علمی آنهاست؟
6. این قوانین را هر چه بهتر در نوشته هایتان اعمال کنید قبل از آنکه قوانین نامتعارف جایگزین آنها گردند.
و شاید یکی از بهترین توصیه های این کتاب برای نویسندگان این باشد:
«با گوشهایتان بنویسید
ساده ترین راه حل خوب نوشتن، بلند خواندن موضوع نگارش است و بدین ترتیب جملات طولانی، تکرار زیاد واژگان و ساختار نامناسب جملات را می توان از هم تشخیص داد.
نکته مثبت در نگارش آنجاست که نویسنده قادر به خلف مطالب موزون و آهنگین باشد و جملاتی بنویسید که قادر به استخراج نتیجه ای قوی از آن باشید همچون جمله ای از چارلز دیکنز:
او مادرم بود، سرد و مرده.»
در مجموع کتاب به نظرم خوب می آید بخصوص برای کسانی که دوست دارند برای روزنامه ها و مجلات کار کنند و یا به نوعی به نویسندگی علاقه مند هستند. خوبی کتاب بیشتر در این است که فرمولهای مشخصی برای مقایسه مطالبتان با یک نمونه خوب در اختیارتان قرار می دهد و شما می توانيد با قراردادن مطلبتان در این فرمولها به آن نمره بدهید و در صورت امکان تصحیح های لازم را در مطلبتان انجام دهید.
کتاب همچنین می تواند هدیه خوبی برای دوستان نوجوانتان باشد که به روزنامه نگاری و نویسندگی علاقه مند هستند.
شاد و كتاب‌خوان باشيد،
كرم كتاب
پ.ن: یکی از نتایج خواندن کتاب برای من این بود که شناسنامه کتاب را از اول مطالبم به آخر آن منتقل کنم، تا مطلب سریعتر و هیجان انگیزتر شروع شود. امیدوارم این تغییر را بپسندید.

نام کتاب: روزنامه نویسی
نام اصلی: Writhing for Journalists
نويسنده: وینفورد هیکس (Wynford Hicks)، سالی آدامز (Sally Adams) هریت گیلبرت (Harriett Gilbert)
مترجم: علیرضا باستانی
ناشر: دفتر مطالعات و توسعه رسانه های وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی
نوبت چاپ: اول 1386
تعداد صفحه: 253 صفحه
شمارگان: 2000 نسخه
قیمت: 17,000 ريال
شابک: 8-06-9934-964-978


پنجشنبه ۲۴ سپتامبر ۲۰۰۹

بازگشت پادشاهان


تابناک در خبری اعلام کرد که پادشاهان از تاریخ حذف نمی شوند، فقط کم رنگ می شوند! خوب جای شکرش باقی است. اما متن خبر خیلی جالب است حتما بخوانید، بخصوص پاراگراف آخر که :
-----------
لی بیگدلی، استاد تاریخ دانشگاه شهید بهشتی با اشاره به این که تاریخ ایران تاریخ جنگ است می‌گوید: بسیاری از بزرگان اندیشه ساز تاریخ ما مانند ابوعلی سینا و فردوسی در خدمت پادشاهان بوده‌اند.
او ابوریحان بیرونی را مثال می‌آورد؛ این چهره برجسته ایران زمین نقشه حمله هولاکوخان به عراق و الموت را طراحی و اجرا کرد.
-----------
حقیقت ماجرا این است که آدم از استاد تاریخ بیشتر از اینها انتظار دارد. چون ابوریحان بیرونی از دانشمندان و وزیران دربار سلطان محمود غزنوی و مسعود پسر وی بوده است و این خواجه نصیرالدین طوسی بود که وزیر هولاکو خان بود وی را برای فتح بغداد و سرنگونی خلفای عباسی تشویق کرد. اما خواجه نصیر الدین طوسی در زمان حمله هولاکوخان خود در قلعه های اسماعیلیان بوده است و بعید است طراح حمله به الموت باشد! آن که با اسماعیلیان مخالف شدید داشت خواجه نظام الملک وزیرملکشاه سلجوقی بود
در پایان امیدوارم که این اشتباه از تایپیست یا کم دانشی من باشد نه اشتباه یک استاد تاریخ! آن هم سه اشتباه در یک جمله!

شاد و کتاب خوان باشید کرم کتاب

چهارشنبه ۲۳ سپتامبر ۲۰۰۹

سانسور تاریخ!

سایت تابناک در خبری اعلام کرد

-----------------------------------------------
حذف پادشاهان از کتب تاریخ مدارس ایران
وزارت آموزش و پرورش ایران اعلام کرد پادشاهان، از کتاب های درسی تاریخی مقطع راهنمایی و دبیرستان حذف خواهند شد.

به گزارش خبرگزاری مهر یعقوب توکلی، رییس گروه مطالعات تاریخ وزارت آموزش و پرورش ازاعمال تغییرات جدید در کتاب های تاریخ مقاطع راهنمایی و دبیرستان خبر داد و گفت در این تغییرات "تاریخ نگاری های سیاسی و نظامی و پادشاهان" از کتاب های تاریخی این دو مقطع حذف می شود و کتاب های تاریخ جدید با "رویکرد فرهنگی و تمدن پرور" جایگزین آنها می شود.

به گفته توکلی اعمال این تغییرات "به صورت تدریجی" آغاز شده اما سال ها طول می کشد تا کامل شود.

وی گفت بر همین اساس پادشاهان و جنگجویانی مثل چنگیز خان و سلطان محمد شاه حذف و به جای آنها به چهره های تمدن سازی مانند خواجه نصیر الدین طوسی، زکریای رازی و ابوعلی سینا پرداخته می شود!

-----------------------------------------------
من اصلاً با افزودن چهره های تمدن سازی ایرانی به تاریخ مخالف نیستم. من با زنده کردم حس ناسیونالیستی نه تنها مخالف نیستم، بلکه فکر می کنم در این و انفسای سیاسی فکر خوبی هم هست. اما قرار است ما از تاریخ درس بگیریم. نه اینکه فقط چیزهای خوشایندمان را بخوانیم.
خلاصه این خبر، روز اول مهری حسابی حالم را گرفت.